گفتگو با عوامل انيميشن "پهلوانان نمي ميرند" .::. انیماتورهای ایران

روزنامه همشهري، 3 شهريور، گفتگويش با عوامل انيميشن "پهلوانان نمي ميرند" را منتشر كرده است كه در ادامه مي خوانيد.

شماره خبر: 1495 بازديد: 100

انیماتورهای ایران - در سالیان اخیر توجه و عنایت مدیران و سیاست گزاران سازمان صدا و سیما به تولید و پخش آثار انیمیشن ایرانی و اختصاص دادن بودجه بیشتر و تشکیلاتی مختص آن، منجر به رشد و رونق نسبی دراین زمینه گردیده است. البته این رشد و رونق بیشتر جنبه کمی داشته و بینندگان و علاقمندان انیمیشن اغلب جذابیت و سرگرم کنندگی را در انیمیشن های ساخته شده در خارج از مرزها جستجو کرده و انیمیشن ایرانی را عمدتا ً حاوی پیام های اخلاقی و تربیتی و مضامین ارزشی و اسلامی اما فاقد جذابیت و جنبه های سرگرم کنندگی می دانند.

در میان خیل سریال های انیمیشن ایرانی تولید این سالها معدود سریالهایی هم وجود دارد که علاوه بر دارا بودن مضامین انسانی و اخلاقی دارای ویژگی های جذابیت و سرگرم کنندگی نیز می باشند. این امر نوید دهنده آینده ای روشن و موفق برای انیمیشن سازان این دیار می باشد که بتوانند خیل عظیم مخاطبان به ویژه کودک و نوجوان را جذب نموده و آنها را مشتاق و علاقمند پی گیر انیمیشن ایرانی سازند.

یکی از سریال های موفقی که چندی پیش از شبکه های مختلف سیما پخش گردید و توانست نظر طیف های مختلف بینندگان از کودک تا بزرگسال را به خود جلب نماید سریال انیمیشن پهلوانان است. این انیمیشن از تولیدات مرکز انیمیشن سازی صبا بوده و در 13 قسمت سی دقیقه ای به روش دوبعدی تهیه گردیده است. با علیرضا گلپایگانی تهیه کننده و مجری طرح و سیاوش زرین آبادی نویسنده و کارگردان این مجموعه مصاحبه ای انجام داده ایم که می خوانید.

چرا به سراغ فضاهای قدیمی رفتید؟ این قصه ها و روابط از کجا می آید؟

زرین آبادی: یکی از موضوعات بسیار جذاب در سریالهای انیمیشن به ویژه برای نوجوانان موضوع یا تم حماسی و پهلوانی است. بچه های ما با این موضوع در قالب انیمیشنهایی با محوریت قهرمانهای ملل دیگر مانند سامورایی ها و شوالیه ها و گلادیاتورها به خوبی آشنا بوده و سالها با آن سرگرم شده و لذت برده اند. در تاریخ سرزمین عزیز ما طبقه ای از افراد که به نامهای مختلفی مانند عیاران، جوانمردان، اهل فتوت و . . . شناخته می شوند وجود دارند که به خوبی ویژگی های قهرمانان اصیل ایرانی را داشته و دلاوریها و ماجراجویی ها و خصلتهای آنها می تواند دستمایه سریالهای جذاب خصوصا در قالب انیمیشن قرار بگیرد. جالب است بدانید این افراد نه تنها در زمینه دلاوری و قهرمانی و قدرت ظاهری سرآمد روزگار خود بوده اند بلکه واجد نوعی عرفان ساده و عامیانه و دارای خصلتهای اخلاقی و منش پهلوانی نیز بوده اند و همین امر قهرمانان ایرانی را در سطح متعالی تری نسبت به قهرمانان مشابه در فرهنگ و تاریخ دیگر ملل دنیا قرار می دهد. این پهلوانان به ویژه در محیط های شیعی با الهام از آموزه های مکتب اهل بیت و با الگو قرار دادن منش و سلوک رفتاری حضرت علی (ع) بروز و ظهور بیشتری داشته اند. بارزترین نمونه این افراد در تاریخ سرزمین ما پهلوان "محمود قتالی خوارزمی" معروف به " پوریای ولی "کشتی گیر، شاعر و عارف مشهور قرن هشتم هجری می باشد که در مجموعه پهلوانان به صورت شخصیت محوری و در چهره رهبر فکری و مرشد جوانمردان و شاگردان زورخانه ظاهر گردیده است. این شخصیت ها و این روابط و نمونه های تاریخی مرا برآن داشت تا با دستمایه قرار دادن ماجراهای آنها در وهله اول یک سریال پهلوانی و ماجراجویانه جذاب برای بچه های ایران بسازیم و در مرحله بعد آنها را تا حدودی با منش و رفتار جوانمردانه که به نظرم گم شده انسانها در دنیای مدرن است آشنا سازیم.

یعنی شما این داستانها و قصه ها را با استفاده از روایات و داستانهای به جا مانده اززندگی عیاران و جوانمردان ایران قدیم نوشته اید؟ از چه منابعی برای نگارش این قصه ها استفاده کرده اید؟

خیر این داستانها کاملا ً تخیلی و ساختگی بوده و در نگارش آنها ما تنها از نام و شخصیت پوریای ولی و نوع روش و منش پهلوانی او که در منابع مختلف آمده استفاده کرده ایم. می دانید که معروفترین و شاید تنها قصه مرتبط با پوریای ولی در تاریخ ما، داستان کشتی گرفتن پوریا با کشتی گیر هندی و شکست تعمدی پوریا در این مسابقه به منظور برآوردن خواسته مادر پیر کشتی گیر هندی است. در مجموعه پهلوانان این داستان در یکی از قسمتها آن هم به صورت فرعی و در قالب نقل یک خاطره مطرح می شود.

چرا از داستانهای واقعی و مستند تاریخی استفاده نکردید؟

اولا تعداد این داستانها کم است. همین تعداد کم هم بارها و بارها در قالبهای مختلف از قبیل کتاب و داستان و فیلم و نمایشنامه و انیمیشن نقل شده و برای مخاطب کاملا آشنا و تکراری شده است. از طرف دیگر و از همه مهم تر این روایات و حکایات به صورت فعلی و موجود، قابلیت استفاده در قالب فیلمنامه انیمیشن را ندارد. از همین رو به نظر من یکی از مهمترین دلایل و علت العلل غیرجذاب بودن اغلب انیمیشن های ساخته شده برای تلویزیون در این سالها تکیه بیش از حد بر ظاهر روایات و حکایات تاریخی و استفاده افراطی و بدون ملاحظه از داستانهای زندگی بزرگان دین و شخصیتهای تاریخی است. در مجموعه پهلوانان با آگاهی از این نقیصه سعی زیادی به عمل آمد که با استفاده از روابط و شخصیتهای تاریخی قصه ها و داستانهای کاملا تخیلی اما جذاب و پر هیجان نوشته شود که دارای ساخت روایی مناسب بوده و بینندگان و مخاطبان خود به ویژه نوجوانان را در کشش و تعلیق کافی تا آخر برنامه نگه دارد و در این راه از همه کلیشه ها و فورمول های شناخته شده و امتحان پس داده از قبیل قهرمان و ضد قهرمان، گره افکنی و گره گشایی، ماجراجویی و تعقیب و گریز، چاشنی طنز و شوخی و غیره استفاده کردیم.

چرا از تکنیک دو بعدی استفاده کردید؟

زرین آبادی :در ابتدا بر سر انتخاب تکنیک کار با دوستانمان در تیم تولید بحث های زیادی داشتیم و در نهایت از بین شیوه های مختلف ساخت از قبیل سه بعدی کامپیوتری، کات اوت و عروسکی تک فریم، روش دو بعدی انتخاب گردید. به نظر خود من علی رغم مشکلاتی که به کارگیری این روش به ویژه در ایران به همراه دارد از قبیل زیاد بودن اعضای تیم تولید و نیاز به فضای کاری بزرگ در مقایسه با روش سه بعدی که به تعداد افراد کمتر و فضای کوچکتر نیاز دارد، روش دو بعدی و گرافیک خاص آن تناسب بیشتری با سبک قصه گویی و شخصیت ها و فضای تاریخی این مجموعه دارد.

گلپایگانی : تکنیک دو بعدی همچنان یکی از تکنکیک های رایج تولید انیمیشن سازی انبوه است . ساختار گرافیکی متنوع و سابقه ذهنی مخاطب با نقاشی و همچنین قابلیتهای بی نظیرآن در ارائه حالتها و فرمهای متعدد این تکنیک را همچنان جذاب و دیدنی کرده است . بگونه ای که حتی در بعضی از انیمیشنهای سه بعدی برای رسیدن به این جذابیت سعی میکنند با ترفندهایی انیمیشن سه بعدی خود را بصورت دو بعدی درآورند.

با وجود آنکه کار برای مخاطب کودک و نوجوان ساخته شده به نظر می رسد بزرگسالان نیز از آن استقبال خوبی کرده اند. به نظر خود شما علت این استقبال چیست؟

موضوع پهلوانی و مرام و منش جوانمردی همواره مورد توجه و علاقه ملت ما بوده و ما ایرانیان حتی اگر خود عامل به این رفتارها و مرام ها نباشیم اغلب برای صاحبان این خصلتها احترام زیادی قائل هستیم. محبوبیت فوق العاده پهلوان تختی و سلف او در تاریخ یعنی پوریای ولی و دیگر قهرمانان و ورزشکارانی که دارای خصلتهای پهلوانی هستند از این کشش و علاقه باطنی و تاریخی مردم ما سرچشمه می گیرد. در مورد مجموعه پهلوانان فکر می کنم تکیه روی این خصلتها و نمایش روح پهلوانی و روش و منش جوانمردی به ویژه در روزگار ما که این ارزشها به فراموشی سپرده شده و بیان آنها در قالب فیلم ها و سریال های زنده هم اغلب باسمه ای و شعاری در آمده و به همین دلیل بیشتر فیلمسازان از پرداختن به آن اجتناب می کنند در کنار دیگر عوامل مثل قصه های مناسب و فضاها و شخصیتهای ایرانی و آشنا برای مخاطب ایرانی دلایل جذابیت این مجموعه برای بزرگسالان بوده است.

بازخورد مخاطبان به هنگام پخش این مجموعه چگونه بود؟

گلپایگانی : خوشبختانه در همان روزهای اول بااینکه نامنظم پخش میشد به شکلهای مختلف بازخورد های مثبت را از طیفهای مختلف از حرفه ایهای این هنر و مخاطب عام دریافت کردیم . یک خانم خانه دار بطور عجیبی اصراربه داشتن کل مجموعه به صورت یکجا برای پسرش بود .خبرنگار روزنامه خراسان از اینکه ما توانسته بودیم نام پوریای ولی را به فرزند 5 ساله شان یاد بدهیم از ما تشکر میکرد.در بعضی از خانواده ها چون پخش ا ین مجموعه مصادف با پخش فوتبال جام جهانی بودتماشای پهلوانان را به اصرار فرندانشان به فوتبال ترجیح میدادند! بسیاری از دوستان حرفه ای دراینکه این مجموعه توانسته است مخاطب عام را به خود جلب بکند ابراز خوشحالی میکردند چرا که موفقیت هر فیلم انیمیشن درایران امید به موفقیت دیگر فیلمها را نیزموجب خواهد شد.وخاطره ضعیف بودن و غیر جذاب را از انیمیشنهای ایرانی خواهد زدود .

این مجموعه طی چه مدت و با چه تعداد عوامل انسانی ساخته شد؟

گلپایگانی :پیش تولید این مجموعه7 ماه و تولید آن بصورت گروهی حدود دوسال بطول انجامید . افراد زیادی در تولید این مجموعه همکاری داشتند .پایه این قصه ها سال 83 توسط آقای زرین آبادی گذاشته شد و در سال 84 پروژه شروع و در سال 86 به پایان رسید.هر قسمت تقریبا دو ماه و 10 روز طول کشید و در کل ماهی 13تا 14 دقیقه تولید داشتیم که به نظر برای چنین کاری آمار بدی نیست . در بعضی از مراحل تعدا د پرسنل در زمینه های مختلف به چهل نفر نیز میرسید . شرایط سخت کار گروهی و روشهای مختلف تولید حرفه ای برای یکسان سازی و نظم در این مجموعه کاملا بکار گرفته شد . سابقه تولید سریال انیمیشن با چنین حجمی خیلی طولانی نیست و متاسفانه منابع خاصی نیز برای مدیریت چنین پروژههای عظیمی وجود ندارد. خوشبختانه بکار گیری از افراد با تجربه و با استعداد توانست بر مشکلات کار فائق بیاد و پروژه به موقع و با کیفیت مطلوب به روی آنتن برود.

آیا برای فروش و پخش این مجموعه در خارج از کشور اقدامی کرده اید؟

گلپایگانی :سرمایه گذار این مجموعه مرکز صبا می باشد . این مجموعه در حال دوبله به زبانهای عربی و ترکی است تا پس از پخش از شبکه های داخلی برای ارائه به شبکه های تلویزیونی منطقه آماده شود . این مجموعه در نوع خود برای اولین بار بطور کامل بزودی بر روی لوح فشرده CD از سوی موسسه سروش به بازار ارائه خواهد شد . در یکی از جشنواره ها ی پویانمایی تهران یک شرکت ترکیه ای مشتاق خرید این مجموعه شد و علت اصلی آنرا استفاده این مجموعه از ورزش زورخانه ای دانست! جالب بود که دانستیم در ترکیه ورزش زورخانه ای نیز وجود دارد.

به طور کلی عمده مشکلاتتان در ساخت این مجموعه چه بود و چه پیشنهادهایی برای حل این مشکلات دارید؟

گلپایگانی :بیشترین مشکل پارامترهای متغیر در برنامه ریزی تولید بود . مجموعه ای که حدود سه سال برای تولید آن بصورت فشرده کار میشود نیاز به برنامه ریزی دقیق دارد.اما مواردی چون تغییرات در نیروهای انسانی و نیز عدم نظم در پرداختها ی مالی و تورم موجود در جامعه بیشترین مشکلات را در تولید این سریال انیمیشن ایجاد میکرد. انتظارسازندگان آن برای پخش مناسب در ساعت مناسب ندیده گرفته شد . مجموعه ای که با این کیفیت و زمان تولید شده بود .13 روز متوالی در فصل امتحانا ت کودکان ونوجوانان پخش میشود! این نوع پخش باری مجموعه ای که برای نمایش هفتگی ساخته شده است ضربه بزرگی است .

در حال حاضر مشغول چه کارهای دیگری در زمینه انیمیشن هستید؟

گلپایگانی : در حال حاضر ادامه مجموعه پهلوانان 2 را در 13 قسمت دیگر شروع کرده ایم . داستانها جذابتر و شخصیتها کاملا جا افتاده اند . قرار بود شخصیتها در سری جدید از شهر خوارزم خارج شوند و به سفر مکه بروند و در این سفر از سرزمینهای مختلف و ماجراهای مختلف عبور کنند . اما شرایط مالی پروژه اجازه این تغییر بزرگ در داستان را نداد .انشالله سال آینده این 13 قسمت نیز به پایان خواهد رسید. مجموعه دیگری را با زمینه دفاع مقدس شروع کرده ایم که در مرحله پیش تولید است و بسیار امیدواریم که این مجموعه نیز همچون پهلوانان مورد توجه مخاطب بویژه کودکان و نوجوانان قرار بگیرد . این پروژه 19 قسمت 15 دقیقه ای خواهد بود و در هر قسمت یک ماجرای مستقل برای شخصیتهای داستان رخ خواهد داد .

امیدواریم با راه اندازی شبکه کودک که این روزها از آن خبر می رسد شاهد توجه بیشتر به تولیدات انیمیشن جذاب برای کودک و نوجوان باشیم .

سیاوش زرین آبادی – متولد 1341 آبادان – فارغ التحصیل رشته مهندسی پتروشیمی دانشگاه پلی تکنیک – شروع بکار فیلمسازی :انجمن سینمای جوانان 1356 – شروع به همکاری با تلویزیون از 1378 با مجموعه میان پرده های ورزشی زبرو زرنگ در 100 قسمت یکدقیقه ای – نویسندگی و کارگردانی پهلوانان در 13 قسمت 30 دقیقه ای – نویسندگی و کارگرداین پهاوانان 2 در حال ساخت

سید علیرضا گلپایگانی : متولد 1339 اهواز – فارغ التحصیل کارشناسی کارگردانی سینما – فارغ التحصیل کارشناسی ارشد کارگردانی انیمیشن – مدیر گروه کارشناسی ارشد انیمیشن دانشگاه هنر -عضو کمیته تخصصی انیمیشن فرهنگستان هنر

روزنامه همشهري - 3 شهريور 87 - صفحه 9